Code-editors zijn een essentieel onderdeel van het arsenaal voor softwareontwikkelaars. Ze bieden hen een betrouwbare omgeving voor het schrijven, bewerken en debuggen van allerlei soorten code.
Ze staan bekend om hun superieure codeverwerking, omdat ze beschikken over geavanceerde debuggingtools, syntaxisaccentuering, automatische aanvulling, extensies en tal van andere functies.
Enkele populaire namen zijn Vim, Kate, VS Code en Sublime Text.
Er is nog een andere editor die steeds populairder wordt; deze is ontwikkeld door de makers van Atom en Tree-sitter. Deze editor heet Zed Editor en is een open-source code-editor die je zeker eens moet uitproberen.

Zed Editor is voornamelijk gemaakt met Rust en is een product van Zed Industries dat voor de verschillende onderdelen drie verschillende licenties gebruikt.
De broncode voor de editor is beschikbaar onder GPL 3.0, de servercomponenten onder AGPL 3.0 en GPUI (het framework voor de gebruikersinterface) onder Apache License 2.0.
Een mix van functies, zoals ondersteuning voor uitvoeren in een terminal, diagnosticeren van projectbrede fouten, ondersteuning voor gesplitste vensters, markdown-voorbeelden en nog veel meer.
Enkele opvallende kenmerken van de Zed Editor:
Je kunt de Zed Editor op elke Linux-distributie installeren met behulp van het officiële installatiescript:
dany@pindabook:~$ curl -f https://zed.dev/install.sh | sh
% Total % Received % Xferd Average Speed Time Time Time Current
Dload Upload Total Spent Left Speed
100 4619 100 4619 0 0 17008 0 --:--:-- --:--:-- --:--:-- 17044
Downloading Zed
% Total % Received % Xferd Average Speed Time Time Time Current
Dload Upload Total Spent Left Speed
0 0 0 0 0 0 0 0 --:--:-- --:--:-- --:--:-- 0
0 0 0 0 0 0 0 0 --:--:-- --:--:-- --:--:-- 0
100 155M 100 155M 0 0 48.3M 0 0:00:03 0:00:03 --:--:-- 54.7M
To run Zed from your terminal, you must add ~/.local/bin to your PATH
Run:
echo 'export PATH=$HOME/.local/bin:$PATH' >> ~/.bashrc
source ~/.bashrc
To run Zed now, '~/.local/bin/zed'
Als je geen fan bent van scripts, kun je op de officiële website en op de documentatiepagina zoeken naar alternatieve downloads (zoals Flatpak). De broncode staat op GitHub.
Je kunt de Zed Editor starten via de Programmastarter > Ontwikkeling > Zed A high-performance, multiplayer code editor.
Bij de eerste start verschijnt een Welkomscherm waarmee je enkele instellingen kunt aanpassen. Zoals het thema, de meeste editor gebruikers gebruiken, denk ik, een donker thema: Dark. Gebruikte je vroeger een andere editor (VS Code, JetBrains, Sublime Text, Atom, Emacs of Cursor), dan kan je jouw vertrouwde sneltoetsen blijven gebruiken. Zelfs het importeren van de configuratie van VS Code en Cursor is mogelijk.

Voor deze tip activeerde ik het thema en klikte ik op de knop.
Nu verschijnt het startscherm waarmee je een bestand, project of repository kunt openen.

In onderstaande voorbeeld opende ik een kopie van de map met de broncode van deze Linux site. Een map bevat de bestanden die samen het geheel vormt, m.a.w. de map bevat het volledige Project. We gebruiken dus de knop om de map met broncode te selecteren.

In het linkerpaneel navigeer je naar het bestand dat je wilt aanpassen. Indien Zed zelf de broncode niet herkend, wordt standaard alle toegevoegde inhoud behandeld als platte tekst. Je kunt dan de taalschakelaar (rechts onderaan) gebruiken om dit te wijzigen naar de gewenste broncode, zodat je de juiste syntaxisaccentuering, inspringing, foutdetectie en andere handige taalspecifieke functies krijgt.
De HTML taal markeerde alle HTML-elementen correct, waarna je je kunt concentreren op de gebruikersinterface. De editor had een minimalistische uitstraling, met alle belangrijke opties overzichtelijk weergegeven.
De statusbalk onderaan bevatte een aantal interessante panelen. Het eerste paneel dat we bekijken is het Terminal Panel, waarmee je, zoals de naam al aangeeft, terminal opdrachten en scripts kunt uitvoeren en rechtstreeks vanuit de editor kunt communiceren met systeembestanden en/of -processen.

Je sluit een geopend paneel via hetzelfde knopje, maar nu met de naam Close Bottom Dock.
In het Agent Panel vind je de geïntegreerde AI assistent.

Via de knop kan je verschillende grote taalmodellen activeren en configureren die in de Zed Editor kunnen worden geïntegreerd. Er zijn opties zoals Claude, Anthropic, GitHub Copilot Chat, Ollama, OpenAI en Google AI.

Om de AI Assistent te gebruiken, klik je rechts bovenaan op de knop en klik je op de gewenste Agent (bijv. Zed Agent).
In de bovenste balk heb je de knop waarmee je een assistent activeert om Claude Code in de Zed Editor te gebruiken. Voor de AI geïnteresseerde lezer toont onderstaande video hoe Claude Code in de Zed Editor werkt.
De realtime samenwerkingsfuncties van de Zed Editor zijn ook erg aantrekkelijk. Om ze te bekijken, moest je inloggen met bijvoorbeeld een GitHub-account. Na het inloggen wordt het Collab Panel geopend en kan je verder werken aan jouw projecten.
Je kan met anderen chatten, medewerkers toevoegen aan bestaande projecten, deelnemen aan een gesprek met de mogelijkheid om het scherm te delen en de cursors van andere medewerkers te volgen, nieuwe contacten toevoegen en vele andere samenwerkingsopdrachten uitvoeren.
Tijd voor het echte werk. Maar voor je aan de slag kunt, moet je het project (map) uit de Restricted Mode halen.
Daarvoor klik je links bovenaan op de opvallend oranje Restricted Mode melding.
Klik op de knop om alle mogelijkheden van de Zed Editor voor dit project te activeren. Onderstaande afbeelding toont Code-aanvulling.

Pad- en bestandsaanvulling start je met een padaanduiding zoals /, . of ./.

Gebruik het hamburgermenu (rechts bovenaan) en start de opdracht Open Settings om de Zed Editor naar jouw wensen aan te passen. In het linker paneel staan verschillende categorieën die op hun beurt verschillende onderdelen bevatten. Voor overstappers van andere editors vind je in de categorie Keymap het onderdeel Base Keymap waar je met de keuzelijst Base Keymap snel je favoriete sneltoetsen kunt activeren.

Hoewel de Zed Editor een uitstekende standaard functieomvang heeft, kan je deze uitbreiden met Extensions. Deze kan je beheren via het hamburgermenu en de opdracht Extensions.. Hoewel er een zoekfunctie is, moet je soms wel de (gedeeltelijke) naam van een gewenste extensie kennen. Zo zal je tijdens het zoeken naar HTML, de populaire Emmet extensie niet vinden. Gelukkig zijn de meeste extensies voor alle editors beschikbaar en met dezelfde naam. Een overzicht van de beschikbare extensies kan je ook online raadplegen.
Afsluitend nog deze Zed Editor video:
Voor je de Zed Editor verwijderd, sluit je deze eerst af. Daarna verwijder je Zed zoals je het installeerde, via de volgende verwijderopdracht:
dany@pindabook:~$ $HOME/.local/bin/zed --uninstall
Do you want to keep your Zed preferences? [Y/n] n
Preferences removed.
Zed has been uninstalled
Dit script liet echter een werkmap staan, deze verwijder je met:
dany@pindabook:~$ rm -r .cache/zed