De prullenbak in de terminal met gtrash
Heb je ooit meegemaakt dat je per ongeluk belangrijke bestanden van je Linux-systeem in de terminal hebt verwijderd?
Dat is ons allemaal wel eens overkomen.
De rm opdracht kan behoorlijk meedogenloos zijn: als iets éénmaal is verwijderd, is het voorgoed verdwenen.
Maar maak je geen zorgen, er is een oplossing: maak kennis met gtrash! Dit is de veiligere, gebruiksvriendelijkere manier om bestanden in Linux te verwijderen, zodat je je geen zorgen hoeft te maken.
Wat is gtrash?
gtrash onderscheidt zich als een prullenbakbeheerder voor de terminal die voldoet aan de specificaties van FreeDesktop.org.
Het is ontworpen ter vervanging van de traditionele rm opdracht.
In tegenstelling tot rm, dat bestanden permanent verwijdert, verplaatst gtrash ze veilig naar de prullenbak van het systeem.
Deze aanpak maakt het mogelijk om bestanden gemakkelijk terug te halen als je van gedacht verandert of per ongeluk iets verwijdert.
gtrash is ontworpen voor Linux-systemen, maar werkt ook op Mac (hoewel het niet de prullenbak van het Mac-systeem gebruikt).
Windows-gebruikers kunnen het echter niet gebruiken, hoewel het perfect functioneert in Windows Subsystem for Linux 2 (WSL2).
Eén van de opvallendste kenmerken is de intuïtieve tekstgebaseerde gebruikersinterface. Deze is gebouwd met het innovatieve Bubbletea TUI-framework en biedt een comfortabele en moderne gebruikerservaring, vooral bij het herstellen van bestanden.
Gebruikers kunnen profiteren van functies zoals incrementeel zoeken, gelijktijdig herstellen van meerdere bestanden en een handige lay-out waarin verwijderde bestanden worden gescheiden van bestanden die in de wachtrij staan om te worden hersteld.
Maar gtrash is meer dan alleen een standaard prullenbakbeheerder; het voldoet volledig aan de FreeDesktop.org-specificatie, waardoor compatibiliteit (met bijvoorbeeld KDE en GNOME) en standaardisatie worden gegarandeerd.
Geavanceerde functies zijn onder meer ondersteuning voor het cachen van de grootte van mappen, het herstellen van mee verwijderde bestanden en eenvoudige integratie met andere terminal opdrachten.
Veiligheid is ook een prioriteit, met bevestigingsvragen voordat bestanden definitief worden verwijderd.
gtrash werkt onder de motorkap ongeveer hetzelfde als de mv opdracht, maar dan met extra verfijning.
Het registreert metadata en gebruikt specifieke mappen om verwijderde bestanden op te slaan, zowel in het hoofdbestandssysteem als in externe bestandssystemen.
Deze aanpak maakt efficiënt bestandsbeheer en herstel mogelijk.
gtrash installeren
Het installeren van gtrash is eenvoudig.
Het bestaat uit slechts één bestand, één enkel binair bestand, dat je met een opdracht zoals curl moet downloaden en vervolgens aan de uitvoerbare mappen moet toevoegen.
We starten met het downloaden van de meeste recente versie van gtrash.
dany@pindabook:~$ curl -L "https://github.com/umlx5h/gtrash/releases/latest/download/gtrash_$(uname -s)_$(uname -m).tar.gz" | tar xz
% Total % Received % Xferd Average Speed Time Time Time Current
Dload Upload Total Spent Left Speed
0 0 0 0 0 0 0 0 --:--:-- --:--:-- --:--:-- 0
0 0 0 0 0 0 0 0 --:--:-- --:--:-- --:--:-- 0
100 2211k 100 2211k 0 0 4316k 0 --:--:-- --:--:-- --:--:-- 24.2M
En maken gtrash uitvoerbaar:
dany@pindabook:~$ chmod a+x ./gtrash
Om het daarna te verplaatsen naar een map van waaruit de terminal rechtstreeks opdrachten kan uitvoeren:
dany@pindabook:~$ sudo mv ./gtrash /usr/local/bin/gtrash
[sudo] wachtwoord voor dany:
Kennismaken met gtrash
Om kennis te maken met gtrash maken we met de volgende opdracht vijf testbestanden aan:
dany@pindabook:~$ touch voorbeeld{1..5}.txt
En een testmap:
dany@pindabook:~$ mkdir test-arena
Met daarin nogmaals vijf testbestanden:
dany@pindabook:~$ touch test-arena/pindanet{1..5}.txt
Je krijgt dan de volgende situatie:
dany@pindabook:~$ ls -l voorbeeld*.txt test-arena/
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 15:57 voorbeeld1.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 15:57 voorbeeld2.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 15:57 voorbeeld3.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 15:57 voorbeeld4.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 15:57 voorbeeld5.txt
test-arena/:
totaal 0
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 16:04 pindanet1.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 16:04 pindanet2.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 16:04 pindanet3.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 16:04 pindanet4.txt
-rw-rw-r-- 1 dany dany 0 11 jan 16:04 pindanet5.txt
Bestanden naar de prullenbak verplaatsen
Het verplaatsen van een bestand naar de prullenbak is de meest gebruikte actie van de gtrash opdracht.
Gebruik hiervoor de optie put gevolgd door de bestandsnaam.
dany@pindabook:~$ gtrash put voorbeeld5.txt
Je zult merken dat deze opdracht geen zichtbare uitvoer produceert. Om meerdere bestanden tegelijk naar de prullenbak te verplaatsen, hoef je alleen maar hun namen achter elkaar op te sommen.
dany@pindabook:~$ gtrash put voorbeeld1.txt voorbeeld2.txt voorbeeld3.txt voorbeeld4.txt
Een map naar de prullenbak verplaatsen
Je kunt een map, net als in het bovenstaande voorbeeld met bestanden, eenvoudig naar de prullenbak verplaatsen.
Het goede nieuws is dat je met de gtrash opdracht geen extra opties zoals -r hoeft te gebruiken, wat bij de rm opdracht meestal wel het geval is.
Je hoeft alleen maar de naam van de map op te geven.
dany@pindabook:~$ gtrash put test-arena/
Prullenbak overzicht
Met de optie summary krijg je snel een overzicht van de prullenbak, met het aantal items dat erin staat en de totale grootte ervan.
Het geeft ook de map weer waarnaar de bestanden zijn verplaatst.
dany@pindabook:~$ gtrash summary
[/home/dany/.local/share/Trash]
item: 6
size: 4.1 kB
[/usr/home/Documents/.Trash-1000]
item: 13
size: 30 MB
[/var/www/html/.Trash-1000]
item: 0
size: 0 B
[total]
item: 19
size: 30 MB
En zoals je op de volgende afbeelding kunt zien, komt dit overeen met de Prullenbak in KDE.
De inhoud van de Prullenbak weergeven
Gebruik de optie find om te zien welke bestanden zich momenteel in de prullenbak bevinden.
De kolom Path in de uitvoer van de opdracht geeft de oorspronkelijke locatie van het bestand weer voordat het naar de prullenbak werd verplaatst.
dany@pindabook:~$ gtrash find
Date Path
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/07 - Celadon Candy - Socialist.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/08 - Celadon Candy - 1JuneDemo_.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/03 - Celadon Candy - Broken.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/04 - Celadon Candy - Undercutter.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/01 - Celadon Candy - Irritant.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/02 - Celadon Candy - Libertines.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/10 - Celadon Candy - Apostacy.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/09 - Celadon Candy - Sweet.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/06 - Celadon Candy - Celadonia.ogg
2024-03-31 15:09:22 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia/05 - Celadon Candy - Snakes.ogg
2024-03-31 15:12:10 /usr/home/Documents/Muziek/startup.ogg
2024-03-31 15:12:10 /usr/home/Documents/Muziek/shutdown.ogg
2025-02-02 14:31:58 /usr/home/Documents/Afbeeldingen/synchronsatie.webp
2026-01-11 16:08:55 /home/dany/voorbeeld5.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld1.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld2.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld4.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld3.txt
2026-01-11 16:12:31 /home/dany/test-arena
Found 19 trashed files. You can restore or remove PERMANENTLY these by --restore, --rm.
Bestanden zoeken
Met gtrash is het vinden van bestanden in de prullenbak een fluitje van een cent.
Typ gewoon een deel van de bestandsnaam die je zoekt – ingewikkelde jokertekens of reguliere expressies zijn niet nodig.
Laten we bijvoorbeeld zoeken naar bestanden met arena in de naam.
dany@pindabook:~$ gtrash find arena
Date Path
2026-01-11 16:12:31 /home/dany/test-arena
Found 1 trashed files. You can restore or remove PERMANENTLY these by --restore, --rm.
Bestanden herstellen met TUI
Er zijn twee manieren om bestanden te herstellen met gtrash: met behulp van de tekstgebaseerde gebruikersinterface (TUI) of de opdrachtregelmodus.
Laten we eerst eens kijken naar de TUI-methode.
Voer om te beginnen de volgende opdracht uit:
dany@pindabook:~$ gtrash restore
Zodra je begint, zie je de TUI-interface. Aan de linkerkant geeft een tabel alle bestanden in de Prullenbak weer. Aan de rechterkant vind je een tabel met de bestanden en/of mappen die je wilt herstellen.
Selecteer met de pijltoetsen en in de linkerkolom een bestand of map en verplaats deze met de pijltoets naar de rechterkolom. Met de Tab toets kan je van kolom wisselen. De toetsen hoef je niet van buiten te kennen, ze staan immers op het scherm (zie afbeelding).
Trash 18/18 > Restore 1/1 >
┌────────────────────────────────────────────────────────────────┐┌──────────────────────────────────────────┐
│ No DeletedAt Path ││ No Path │
│────────────────────────────────────────────────────────────────││──────────────────────────────────────────│
│ 2 19 minutes ago ~/voorbeeld1.txt ││ 1 ~/test-arena │
│ 3 19 minutes ago ~/voorbeeld2.txt ││ │
│ 4 19 minutes ago ~/voorbeeld3.txt ││ │
│ 5 19 minutes ago ~/voorbeeld4.txt ││ │
│ 6 21 minutes ago ~/voorbeeld5.txt ││ │
│ 7 11 months ago …Documents/Afbeeldingen/synchronsatie.webp ││ │
│ 8 2 years ago /usr/home/Documents/Muziek/shutdown.ogg ││ │
│ 9 2 years ago /usr/home/Documents/Muziek/startup.ogg ││ │
│ 10 2 years ago …adonia/07 - Celadon Candy - Socialist.ogg ││ │
└────────────────────────────────────────────────────────────────┘└──────────────────────────────────────────┘
? help • q/CTRL-C quit • TAB focus • l/→ move right • h/← move left • Enter restore • / filter
FileName: voorbeeld1.txt
OriginalPath: /home/dany/voorbeeld1.txt
TrashPath: /home/dany/.local/share/Trash/files/voorbeeld1.txt
DeletedAt: 2026-01-11 16:10:37 (19 minutes ago)
Preview: (empty file)
Als je alle te herstellen bestanden en/of mappen in de rechterkolom hebt staan, druk je Enter. Je krijgt het volgende overzicht:
dany@pindabook:~$ gtrash restore
Date Path
2026-01-11 16:12:31 /home/dany/test-arena
Selected 1 trashed files
Are you sure you want to restore? (Yes/No)
Druk y om de herstelling door te voeren.
Om alle verwijderde bestanden die naar de prullenbak zijn verplaatst met een enkele gtrash put-opdracht te herstellen, gebruik je de optie restore-group, die de TUI-interface opnieuw oproept en je de bestanden toont die bij de afzonderlijke gtrash put opdrachten zijn verwijderd.
dany@pindabook:~$ gtrash restore-group
Trash Group 5/5 >
┌────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┐
│ No DeletedAt Files RestoreDir │
│────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────│
│ 1 29 minutes ago 4 ~ │
│ 2 31 minutes ago 1 ~ │
│ 3 11 months ago 1 /usr/home/Documents/Afbeeldingen │
│ 4 2 years ago 2 /usr/home/Documents/Muziek │
│ 5 2 years ago 10 /usr/home/Documents/Muziek/DLNA/Celadon Candy - Celadonia │
│ │
│ │
│ │
│ │
└────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────────┘
q/CTRL-C quit • Enter restore • / filter • ESC clear filter • u/PageUp page up • d/PageDown page down
DeletedAt: 2026-01-11 16:10:37 (29 minutes ago)
RestoreDir: /home/dany
Number of Files: 4
Files:
- /home/dany/voorbeeld1.txt
- /home/dany/voorbeeld2.txt
- /home/dany/voorbeeld3.txt
- /home/dany/voorbeeld4.txt
Bestanden herstellen met een opdracht
Om bestanden te herstellen zonder gebruik te maken van de TUI, gebruik je de optie --restore samen met find, waarbij je de exacte bestandsnamen opgeeft die je wilt terugzetten.
Als je bijvoorbeeld alle bestanden met in de naam voorbeeld wilt herstellen, voer je de volgende opdracht uit:
dany@pindabook:~$ gtrash find voorbeeld --restore
Date Path
2026-01-11 16:08:55 /home/dany/voorbeeld5.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld1.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld2.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld3.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld4.txt
Found 5 trashed files
Are you sure you want to restore? (Yes/No)
Bestanden permanent verwijderen
Om een bestand permanent uit de prullenbak te verwijderen, gebruik je de opdracht gtrash find gevolgd door de naam van het bestand en voeg je --rm toe aan het einde.
Onthoud dat deze actie niet ongedaan kan worden gemaakt, net als bij het gebruik van de rm opdracht, dus de bestanden zijn onherstelbaar zodra ze zijn verwijderd.
dany@pindabook:~$ gtrash find voorbeeld --rm
Date Path
2026-01-11 16:08:55 /home/dany/voorbeeld5.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld1.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld2.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld3.txt
2026-01-11 16:10:37 /home/dany/voorbeeld4.txt
Found 5 trashed files
Are you sure you want to remove PERMANENTLY? (Yes/No)
Om de prullenbak te legen en alles in één keer te verwijderen, gebruik je:
dany@pindabook:~$ gtrash find --rm
gtrash verwijderen
gtrash verwijder je door het opdracht-bestand te verwijderen:
dany@pindabook:~$ sudo rm /usr/local/bin/gtrash
[sudo] wachtwoord voor dany: