eID voor overheidstoepassingen

Vroeger hadden we in België een identiteitskaart, vandaag is deze vervangen door een eID. De Belgische eID er is sinds 2003 en kreeg in 2020 een nieuwe veiliger versie met o.a. vingerafdrukken. Om de ontwikkelingen van dergelijke systemen te blijven volgen en de eID dus te kunnen blijven gebruiken, zorg je dus best dat je up to date blijft.

Met een eID krijg je veilig en eenvoudig toegang tot diverse online overheidsdiensten zoals Tax-on-web, MyPension, MyMinfin en nog veel meer. Of je nu je pensioengegevens wil raadplegen of je belastingaangifte wil indienen, met een eID en kaartlezer klaar je de klus. Meer informatie kan je vinden op eID website van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken.

Hardware

Om de eID kaart te gebruiken, heb je een kaartlezer nodig. Deze kan je op verschillende plaatsen kopen, maar let daarbij op dat deze geschikt is voor Linux. De gespecialiseerde webwinkel eIDShop vermeld voorbeeldig of geselecteerde apparaten Linux compatibel zijn. En of ze compatibel zijn met de nieuwe eID kaarten (vanaf 2020).

Voor we de eID software installeren, gaan we na of onze kaartlezer door Linux herkend wordt:

Sluit de USB kaartlezer aan op de computer.
Start een terminalvenster via Programmastarter > Systeem > Konsole (Toegang tot de opdrachtregel).
En voer de volgende opdracht uit:
dany@pindabook:~$ lsusb
Bus 001 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub
Bus 001 Device 002: ID 8087:8000 Intel Corp. Integrated Rate Matching Hub
Bus 001 Device 003: ID 0483:91d1 STMicroelectronics Sensor Hub
Bus 001 Device 004: ID 056a:00ec Wacom Co., Ltd TPCEC
Bus 002 Device 001: ID 1d6b:0002 Linux Foundation 2.0 root hub
Bus 002 Device 002: ID 8087:07dc Intel Corp. Bluetooth wireless interface
Bus 002 Device 003: ID 04f3:0254 Elan Microelectronics Corp. Touchscreen
Bus 002 Device 004: ID 0bda:5720 Realtek Semiconductor Corp. Integrated Camera
Bus 002 Device 005: ID 072f:9000 Advanced Card Systems, Ltd ACR38 AC1038-based Smart Card Reader
Bus 003 Device 001: ID 1d6b:0003 Linux Foundation 3.0 root hub

De regel
```
Bus 002 Device 005: ID 072f:9000 Advanced Card Systems, Ltd ACR38 AC1038-based Smart Card Reader
```
is het bewijs dat Linux mijn kaartlezer (Card Reader) heeft herkend. Andere kaartlezers geven vanzelfsprekend een andere regel.

Een andere methode met meer informatie kan je met de volgende opdracht opvragen:

dany@pindabook:~$ sudo dmesg -T
[zo nov 23 14:51:06 2025] Linux version 6.12.57+deb13-amd64 (debian-kernel@lists.debian.org) (x86_64-linux-gnu-gcc-14 (Debian 14.2.0-19) 14.2.0, GNU ld (GNU Binutils for Debian) 2.44) #1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Debian 6.12.57-1 (2025-11-05)
[zo nov 23 14:51:06 2025] Command line: BOOT_IMAGE=/boot/vmlinuz-6.12.57+deb13-amd64 root=UUID=f798cbd1-46b2-4dc0-80ab-fdcc0b92ecb1 ro quiet i8042.reset=1
[zo nov 23 14:51:06 2025] BIOS-provided physical RAM map:
...
[zo nov 23 15:24:39 2025] usb 2-1: new full-speed USB device number 5 using xhci_hcd
[zo nov 23 15:24:39 2025] usb 2-1: New USB device found, idVendor=072f, idProduct=9000, bcdDevice= 1.00
[zo nov 23 15:24:39 2025] usb 2-1: New USB device strings: Mfr=1, Product=2, SerialNumber=0
[zo nov 23 15:24:39 2025] usb 2-1: Product: ACR38 USB Reader
[zo nov 23 15:24:39 2025] usb 2-1: Manufacturer: ACS

Enkel de onderste informatie van het laatst aangesloten apparaat toont de informatie over onze kaartlezer.

Software installeren

De officiële eID website heeft een apparte sectie om je te begeleiden bij de installatie ervan. Hoewel je een installatie nooit perfect kunt begeleiden, kan deze site als voorbeeld dienen van hoe je zoiets aanpakt.

Surf naar de webpagina Hoe installeer ik de eID software?
Klik op de knop om de webpagina Linux eID software-installatie te bezoeken.
Klik op de knop die hoort bij jouw distributie, voor Debian Trixie de knop .
Dit is geen gewoon installatiepakket, maar een installatie waarmee je de softwarebron met de eID software kunt toevoegen aan het systeem. Om het gedownloade pakket te installeren, gebruik je opnieuw een terminalvenster en voer je de volgende opdracht uit:
dany@pindabook:~$ sudo dpkg -i Downloads/eid-archive_latest.deb
[sudo] wachtwoord voor dany:
(Database wordt ingelezen ... 220193 bestanden en mappen momenteel geïnstalleerd.)
Uitpakken van .../eid-archive_latest.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van eid-archive (2025.6) over (2025.6) ...
Instellen van eid-archive (2025.6) ...
Repository enabled, keys installed. Please run "apt-get update" followed by
"apt-get install eid-mw eid-viewer" to install the middleware and the viewer, respectively.
Uit de laatste twee regels blijkt dat we nog twee terminal opdrachten moeten uitvoeren. Daarbij wordt echter niet vermeld dat je dit als systeembeheerder moet uitvoeren, m.a.w. voorafgegaan door sudo. De meeste installatiehandleidingen vermelden de sudo niet.
Eerste gaan we de lijst met software opvragen (updaten) van de pas toegevoegde (geïnstalleerde) eID softwarebron:

dany@pindabook:~$ sudo apt update
Geraakt:1 http://deb.debian.org/debian trixie InRelease
Geraakt:2 http://deb.debian.org/debian trixie-updates InRelease
Geraakt:3 http://security.debian.org/debian-security trixie-security InRelease
Geraakt:4 https://files.eid.belgium.be/debian trixie InRelease
Alle pakketten zijn up-to-date.
Waarschuwing: https://files.eid.belgium.be/debian/dists/trixie/InRelease: Policy will reject signature within a year
, see --audit for details

Het voordeel van te werken met een softwarebron is dat alle uit de softwarebron geïnstalleerde software automatisch wordt bijgewerkt. De Waarschuwing: heeft aan dat de softwarebron volgend jaar niet meer geldig is. M.a.w. het ministerie heeft nog een jaar de tijd om hun softwarebron aan de nieuwe strengere eisen van Debian aan te passen. Wat tot nu toe steeds op tijd in orde kwam.
Met de tweede opdracht installeer je de noodzakelijke software:
dany@pindabook:~$ sudo apt install eid-viewer eid-mw
Het volgende pakket is automatisch geïnstalleerd en is niet langer nodig:
linux-image-6.12.43+deb13-amd64
Gebruik 'sudo apt autoremove' om het te verwijderen.

Installeren:
eid-mw eid-viewer

Installeren van vereisten:
beid-mozilla-extension libacsccid1      libbeidpkcs11-bin libeidviewer0 pcscd
beid-mozilla-webext     libbeidpkcs11-0 libccid            libnss3-tools

Voorgestelde pakketten:
pcmciautils

Samenvatting:
Opwaarderen: 0, Installeren: 11, Verwijderen: 0, Niet opwaarderen: 0
Downloadgrootte: 1.863 kB
Benodigde ruimte: 7.563 kB / 66,0 GB beschikbaar

Doorgaan? [J/n]
Ophalen:1 http://deb.debian.org/debian trixie/main amd64 libccid amd64 1.6.2-1 [78,8 kB]
Ophalen:2 http://deb.debian.org/debian trixie/main amd64 libacsccid1 amd64 1.1.12-1 [96,3 kB]
Ophalen:3 http://deb.debian.org/debian trixie/main amd64 pcscd amd64 2.3.3-1 [96,6 kB]
Ophalen:4 http://deb.debian.org/debian trixie/main amd64 libnss3-tools amd64 2:3.110-1 [1.086 kB]
Ophalen:5 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 libbeidpkcs11-bin amd64 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [12,5 kB]
Ophalen:6 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 libbeidpkcs11-0 amd64 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [141 kB]
Ophalen:7 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 beid-mozilla-webext all 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [12,8 kB]
Ophalen:8 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 beid-mozilla-extension all 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [2.004 B]
Ophalen:9 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 eid-mw amd64 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [1.836 B]
Ophalen:10 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 libeidviewer0 amd64 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [78,2 kB]
Ophalen:11 https://files.eid.belgium.be/debian trixie/main amd64 eid-viewer amd64 5.1.25v5.1.25-0deb13-1 [256 kB]
1.863 kB opgehaald in 1s (1.417 kB/s)
Voorheen niet geselecteerd pakket libccid wordt geselecteerd.
(Database wordt ingelezen ... 220193 bestanden en mappen momenteel geïnstalleerd.)
Uitpakken van .../00-libccid_1.6.2-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van libccid (1.6.2-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket libacsccid1 wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../01-libacsccid1_1.1.12-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van libacsccid1 (1.1.12-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket pcscd wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../02-pcscd_2.3.3-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van pcscd (2.3.3-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket libnss3-tools wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../03-libnss3-tools_2%3a3.110-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van libnss3-tools (2:3.110-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket libbeidpkcs11-bin wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../04-libbeidpkcs11-bin_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van libbeidpkcs11-bin (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket libbeidpkcs11-0:amd64 wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../05-libbeidpkcs11-0_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van libbeidpkcs11-0:amd64 (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket beid-mozilla-webext wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../06-beid-mozilla-webext_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_all.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van beid-mozilla-webext (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket beid-mozilla-extension wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../07-beid-mozilla-extension_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_all.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van beid-mozilla-extension (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket eid-mw wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../08-eid-mw_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van eid-mw (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket libeidviewer0:amd64 wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../09-libeidviewer0_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van libeidviewer0:amd64 (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Voorheen niet geselecteerd pakket eid-viewer wordt geselecteerd.
Uitpakken van .../10-eid-viewer_5.1.25v5.1.25-0deb13-1_amd64.deb wordt voorbereid...
Bezig met uitpakken van eid-viewer (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van libccid (1.6.2-1) ...
Instellen van pcscd (2.3.3-1) ...
Created symlink '/etc/systemd/system/sockets.target.wants/pcscd.socket' → '/usr/lib/systemd/system/pcscd.socket'.
pcscd.service is a disabled or a static unit, not starting it.
Instellen van libnss3-tools (2:3.110-1) ...
Instellen van libacsccid1 (1.1.12-1) ...
Instellen van libbeidpkcs11-bin (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van libbeidpkcs11-0:amd64 (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van beid-mozilla-webext (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van libeidviewer0:amd64 (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van eid-viewer (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van beid-mozilla-extension (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Instellen van eid-mw (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor libglib2.0-0t64:amd64 (2.84.4-3~deb13u1) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor mailcap (3.74) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor desktop-file-utils (0.28-1) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor hicolor-icon-theme (0.18-2) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor libc-bin (2.41-12) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor man-db (2.13.1-1) ...

Jouw eID systeem testen

Tijd om onze eID installatie te testen. Plaats eID kaart met de chip naar boven in de lezer.

Start Programmastarter > Kantoor > eID Kaartlezer (Weergeven en beheren van uw eID kaart). Bij het gebruik van de eID kaart gaat op mijn kaartlezer de LED sneller knipperen en uiteindelijk blijven oplichten.

Het volgende venster verschijnt:
eID viewer

Jouw eID online testen en gebruiken

Daar ik standaard Firefox gebruik om op het internet te surfen, ga ik hier verder met de Firefox browser.

Op de webpagina Linux eID software-installatie staat voor Ubuntu gebruikers een belangrijke FAQ waarin je de oplossing vindt om eID onder Ubuntu te gebruiken.
Om het aanmelden met jouw eID te testen, surf je naar de startpagina van eID.
In het paneel Aanmelden testen staat een lijst met bruikbare webbrowsers. Bij Firefox staat een Opgelet! melding. Klik op de daarbij horende de eID add-on installeren koppeling.
Je komt nu terecht op de Firefox ADD-ONS pagina met de eID België uitbreiding. Indien er hier een knop aanwezig is, klik je erop en volg je de instructies om de add-on te installeren. Indien er enkel een staat, werd de add-on automatisch geïnstalleerd.
Klik op de startpagina van eID in het paneel Aanmelden testen op de knop .
Klik op de webpagina om het aanmelden te testen op de knop .
Zorg dat je de noodzakelijke cookies aanvaard, m.a.w. indien nodig klik je bovenaan op de koppeling Ik aanvaard cookies.
Klik op de knop .
Je krijgt te het volgende dialoogvenster.

Klik op de knop .
Geef je PINcode in.

en klik op .

Belangrijke opmerking: Het aanmelden moet binnen een bepaalde tijd afgewerkt worden. Is dit niet het geval dan krijg je de melding De wachttijd voor de verbinding is verstreken. Probeer het dan opnieuw.
Indien het blijft mislukken, herstart je de browser en probeer je opnieuw.

eID Aanmelden geslaagd

Als je klaar bent en voor je de pagina verlaat of de browser sluit, klik je op de knop . Maak er een gewoonte van en doe dit ook op andere sites waarop je aangemeld bent.

De eID software verwijderen

Zorg dat de browser en de eid-viewer afgesloten zijn.
Start een terminal (Programmastarter > Systeem > Konsole (Toegang tot de opdrachtregel)).
Verwijder de eid-software:
dany@pindabook:~$ sudo apt purge eid-viewer eid-mw
[sudo] wachtwoord voor dany:
De volgende pakketten zijn automatisch geïnstalleerd en zijn niet langer nodig:
beid-mozilla-extension beid-mozilla-webext libbeidpkcs11-0 libbeidpkcs11-bin libeidviewer0 libnss3-tools
Gebruik 'sudo apt autoremove' om ze te verwijderen.

VERWIJDEREN:
eid-mw* eid-viewer*

Samenvatting:
Opwaarderen: 0, Installeren: 0, Verwijderen: 2, Niet opwaarderen: 0
Vrijgemaakte ruimte: 719 kB

Doorgaan? [J/n]
(Database wordt ingelezen ... 206742 bestanden en mappen momenteel geïnstalleerd.)
eid-mw (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
eid-viewer (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
Bezig met afhandelen van triggers voor hicolor-icon-theme (0.18-2) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor libglib2.0-0t64:amd64 (2.84.4-3~deb13u1) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor mailcap (3.74) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor desktop-file-utils (0.28-1) ...
Verwijder de eID softwarebron:
dany@pindabook:~$ sudo apt purge eid-archive
De volgende pakketten zijn automatisch geïnstalleerd en zijn niet langer nodig:
beid-mozilla-extension beid-mozilla-webext libbeidpkcs11-0 libbeidpkcs11-bin libeidviewer0 libnss3-tools
Gebruik 'sudo apt autoremove' om ze te verwijderen.

VERWIJDEREN:
eid-archive*

Samenvatting:
Opwaarderen: 0, Installeren: 0, Verwijderen: 1, Niet opwaarderen: 0
Vrijgemaakte ruimte: 28,7 kB

Doorgaan? [J/n]
(Database wordt ingelezen ... 206712 bestanden en mappen momenteel geïnstalleerd.)
eid-archive (2025.6) wordt verwijderd ...
(Database wordt ingelezen ... 206702 bestanden en mappen momenteel geïnstalleerd.)
Configuratiebestanden voor eid-archive (2025.6) worden gewist ...
Om ook de niet meer gebruikte afhankelijke pakketten te verwijderen, voer je de volgende opdracht uit:
dany@pindabook:~$ sudo apt autoremove
VERWIJDEREN:
beid-mozilla-extension beid-mozilla-webext libbeidpkcs11-0 libbeidpkcs11-bin libeidviewer0 libnss3-tools

Samenvatting:
Opwaarderen: 0, Installeren: 0, Verwijderen: 6, Niet opwaarderen: 0
Vrijgemaakte ruimte: 6.060 kB

Doorgaan? [J/n]
(Database wordt ingelezen ... 206702 bestanden en mappen momenteel geïnstalleerd.)
beid-mozilla-extension (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
beid-mozilla-webext (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
libeidviewer0:amd64 (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
libbeidpkcs11-0:amd64 (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
libbeidpkcs11-bin (5.1.25v5.1.25-0deb13-1) wordt verwijderd ...
libnss3-tools (2:3.110-1) wordt verwijderd ...
Bezig met afhandelen van triggers voor man-db (2.13.1-1) ...
Bezig met afhandelen van triggers voor libc-bin (2.41-12) ...
Het gedownloade installatiepakket verwijder je met:
dany@pindabook:~$ rm Downloads/eid-archive_latest.deb

Tips en Trucs 2025