Tips en Trucs 2012

Pratende computer

Je zoekt een lichtgewicht programma om teksten naar spraak om te zetten? Om tijdens het afwassen naar uw favoriete blog te luisteren, of om met vrienden bij het door de computer uitkramen van vieze woorden als volwaardige tieners te giechelen. eSPeak maakt het mogelijk. Volgens de website is eSpeak een compacte software spraaksynthesizer voor verschillende talen.

eSpeak installeren

De meeste distributies bieden eSpeak aan in hun standaard softwarebronnen. M.a.w. Start de softwarebeheerder (Computer > Software installeren/verwijderen), zoek naar het pakket espeak, vinkje plaatsen bij de pakketten espeak, espeak-gui en espeak-gui-lang, Accepteren. Het espeak-gui pakket bevat een grafische omgeving voor espeak en het espeak-gui-lang de vertaling van de grafische omgeving. De Nederlandse vertaling is echter nog niet volledig af.

eSpeak gebruiken

Start de grafische omgeving van eSpeak via KMenu > Multimedia > Audiospeler > Spraaksynthesizer. De spraaksynthesizer heeft een verrassend eenvoudige grafische omgeving. Typ wat tekst, selecteer een taal en klik op de Play knop. Tijdens het lezen van de tekst worden de uitgesproken woorden benadrukt, waardoor je kunt volgen wat er voorgelezen wordt. De Pause en Stop knop speken voor zich. Met het cijfer tussen de taalkeuze en de Play knop kun je de snelheid van het voorlezen bepalen (standaard 160 woorden per minuut).
espeak GUI

Om niet Nederlandse teksten voor te lezen, moet je een taal selecteren. Niet alle selecteerbare talen werken (wel op de terminal, m.a.w. een foutje in de grafische omgeving). De meeste Europese talen worden door eSpeak ondersteund (lijst). Bij sommige talen worden zelfs verschillende accenten ondersteund, hoewel ik zelf weinig verschil hoorde.

Naast het voorlezen van ingetypte tekst kan eSpeak ook tekstbestanden voorlezen (menu File > Openen)

eSpeak in de terminal

De grafische omgeving is enkel een programma om de eSpeak opdracht aan te sturen. M.a.w. de eSpeak opdracht is de basis van de spraaksynthesizer. Met de volgende opdracht leest eSpeak een Engelstalig tekstbestand voor:
espeak -f /usr/share/doc/packages/espeak/ReadMe

Om de uitvoer van een andere opdracht (calendar) te horen, gebruik je de opdracht:
calendar | espeak
Als de opdracht calendar niet aanwezig is, krijg je zelfs de foutmelding calendar not found te horen.

Toepassingen

Leuk, maar waarvoor gebruik je eSpeak. Schrijvers gebruiken eSpeak om de geschreven teksten voor te lezen, sommige schrijvers ontdekken zo gemakkelijker fouten. Probeer het eens, misschien behoor jij ook tot deze categorie schrijvers.

De eSpeak opdracht in de terminal laat toe om scripts te schrijven. Je kunt bijvoorbeeld scripts schrijven om het weerbericht of uw e-mail voor te lezen. Als je zo'n script bij het opstarten van de computer laat uitvoeren, wordt bij elke computerstart het weerbericht of de nog ongelezen e-mailberichten voorgelezen.

Voor blinden kan eSpeak met BRLTTY gebruikt worden als braillescherm waarbij alle op het scherm geplaatste tekst wordt voorgelezen. Via Speech Dispatcher kan eSpeak gebruikt worden door programma's die de Speech Dispatcher ondersteunen. Zo kun je spraaksynthese in KDE gebruiken via het pakket Jovie.
Jovie